Dlaczego Chorwaci mówią inaczej nad Adriatykiem? Dalmatyńskie słowa i dialekty w Chorwacji

Chorwaci mówią inaczej nad Adriatykiem 🇭🇷

Dlaczego słowa z kursów językowych często nie działają w Dalmacji?

Wielu Polaków zastanawia się, dlaczego niektóre chorwackie słowa, których nauczyli się na studiach, kursie językowym albo w aplikacji, nagle „nie działają” podczas wakacji nad chorwackim Adriatykiem.

Przyjeżdżają do Splitu, Zadaru albo na wyspy… i słyszą zupełnie inne słowa niż te z podręcznika.

Jak to możliwe?

Chorwacja jest krajem dialektów

Chorwacja ma bardzo bogatą tradycję regionalnych dialektów i narzeczy.
W Dalmacji dominuje tak zwana ikawica.

To właśnie dlatego mieszkańcy wybrzeża często mówią inaczej niż standardowy język chorwacki, którego uczą się obcokrajowcy.

Czym jest ikawica?

W standardowym chorwackim mówi się:

lijepo → pięknie
bijelo → białe
mlijeko → mleko

Natomiast w Dalmacji bardzo często usłyszysz:

lipo → pięknie
bilo → białe
mliko → mleko

Charakterystyczne jest to, że głoska „i” jest wydłużana, dzięki czemu brzmienie zachowuje rytm typowy dla standardowego „ije”.

To jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów dalmatyńskiej mowy.

lijepo → 🔊 lipo

bijelo → 🔊 bilo

mlijeko → 🔊 mliko

Zdjęcie: Dražen Modrić

W Dalmacji słychać również wpływy języka włoskiego

W Dalmacji i części Istrii używa się także wielu słów pochodzenia włoskiego albo weneckiego.

To efekt wielowiekowej obecności Republiki Weneckiej na chorwackim wybrzeżu.

Krótko historycznie:

Republika Wenecka rządziła dużą częścią Adriatyku przez około 4-5 wieków
Włochy sprawowały później bezpośrednią władzę nad częścią wybrzeża przez około 20-25 lat

Dlatego wiele codziennych słów ma dziś włoskie korzenie.